Gedurende vele jaren was Venezuela het toonbeeld geworden van een debacle dat breed werd uitgemeten in de media. “Dit is een land met de grootste oliereserves ter wereld, maar dat niet in staat is om zijn bevolking te voeden, waardoor miljoenen mensen het land ontvluchten”, luidde de teneur van de commentaren in de westerse media over de ervaring met Chávez.

In haar rapport van 2013 onderscheidde de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) Venezuela echter als het land waar “aanzienlijke vooruitgang werd geboekt in de strijd tegen honger”¹. Tien jaar later, in september 2023, stelde de waarschuwingsdienst van dezelfde organisatie, die precies hetzelfde onderwerp behandelde, dat tussen 2018 en 2020 “23,9 % van de bevolking van het land ondervoed was” (tegenover slechts 2,5 % tussen 2010-2012) en dat 4,3 miljoen Venezolanen voedselhulp nodig hadden². Het is dan ook niet verwonderlijk dat dit land enkele jaren lang een massale uittocht heeft gekend.

Criminele sancties, maar ‘goedkoop’ en rendabel

Uiteraard zorgden deze media ervoor dat ze niet spraken over de felle agressie die dit land ondergaat van de kant van de Verenigde Staten met hun gewelddadig sanctiebeleid. Dit beleid volgt slechts de leer van “The Council on Foreign Relations” (CFR), een kring van invloedrijke personen die nauw verbonden zijn met de besluitvormers van het buitenlands beleid van de Verenigde Staten: “Sancties bieden presentabele en minder kostbare alternatieven voor militaire interventies”³

Het is uiteraard essentieel dat ze “minder kostbaar” zijn voor de agressor. Dat is echter verre van het geval voor het slachtoffer. Volgens het Venezolaanse ministerie van Financiën hebben de sancties tussen 2015 en 2025 verliezen veroorzaakt van ongeveer 226 miljard dollar, een bedrag dat zo astronomisch is dat het, om het begrijpelijker te maken, omgerekend naar een dagelijks bedrag neerkomt op 77 miljoen dollar per dag⁴. Het is dan ook helemaal niet overdreven wanneer econoom Jeffrey Sachs zegt: “Deze sancties leiden tot hongersnood onder de bevolking en zijn zelfs veel heviger dan die welke Cuba heeft doorstaan”⁵. Het zou te veel pagina's kosten om ze allemaal op te sommen, want er zijn er in totaal 1039 sinds de ‘progressieve’ Obama in 2015 besloot de Bolivariaanse revolutie te bestraffen.

De sancties zijn zeer divers: ze variëren van het bevriezen van de tegoeden van Venezolaanse instellingen de inbeslagname van eigendommen, waaronder de bijna 6000 benzinestations die het bedrijf CITGO (een dochteronderneming van de oliemaatschappij PDVSA) in de VS bezat, tot de eenvoudige onteigening van 31 ton goud dat de Venezolaanse regering, in het vertrouwen dat zij op de rechtsregels kon vertrouwen, bij de Bank of England had gedeponeerd. Deze bank achtte het echter gepast om het geld toe te wijzen aan de kortstondige, zelfbenoemde “president” Juan Guaido, die  door Washington in elkaar was geknutseld en die, net als zijn illustere collega Maria Corina Machado, erop gebrand was de Yankees in te schakelen om zijn land militair van het chavisme te bevrijden⁶. Guaido heeft zich sinds januari 2023 in Miami gevestigd, maar de Engelse ‘justitie’ heeft nog geen uitspraak gedaan (sic) of deze tonnen goud moeten worden teruggegeven aan Venezuela of moeten worden geleverd aan de vermeende ‘president’.

De ongelooflijke ‘remontada’

Als we aan deze uitgebreide reeks sancties nog toevoegen dat de olieprijzen sinds 2013 met ongeveer 70 % zijn gedaald (de begroting van het land wordt voor 50 % gevoed door de olie-inkomsten, die 90 % van de export uitmaken), is het begrijpelijk dat het land en zijn economie volledig zijn verzwakt. Om dit tegen te gaan, besloot de regering-Maduro enkele fouten in haar economisch beleid te corrigeren, onder meer door de landbouwsector te versterken (die tot dan toe sterk was verwaarloosd ten gunste van een volledig op olie gerichte economie), door de bureaucratische rompslomp voor boeren te verminderen en hun toegang tot kredieten te vergemakkelijken, enz. Zo importeert een land dat vroeger voedsel importeerde (in 2020 57 % van de voedingsmiddelen ...) nu nog maar 15 % en is het zelfs exporteur geworden. Deze openstelling voor economisch pragmatisme, die ook gericht is op de ondersteuning van kleine en middelgrote ondernemingen in andere sectoren, heeft tot opmerkelijke resultaten geleid.

Zo is de werkloosheid in 2024 gedaald tot 5,5 % (van 8,5 % in 2020) en is de inflatie, die in 2018 het surrealistische cijfer van 833,997 % had bereikt, in 2024 gedaald tot 46 %, het laagste niveau in twaalf jaar. Bronnen van de VN bevestigen vooral een groei van het Bruto Binnenlands Product van 4,2% voor het jaar 2024 (het gemiddelde in Latijns-Amerika is 1,9%, in de eurozone 0,8%...), dat wil zeggen de hoogste in de regio en dat voor het vierde jaar op rij.

Het is deze opleving die Trump en Rubio zorgen baart, en niet de verhalen over drugshandel. Naast hun belangstelling voor olie, is het vooral belangrijk om deze opleving te stoppen. Zij zouden graag zien dat het Venezuela van morgen hetzelfde is als dat van 2018.

1. FAO recognizes Bolivarian Republic of Venezuela for progress in fight against hunger https://www.youtube.com/watch?v=lzOwYPLWxo8
2. https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/d71446b4-c843-42d2-b982-8fb6f8c1c6f9/content
3. https://www.cfr.org/excerpt-economic-sanctions-and-american-diplomacy
4. https://thetricontinental.org/es/newsletterissue/boletin-eeuu-sanciones-venezuela-chile/
5. https://www.bellyofthebeastcuba.com/interview-jeffrey-sachs
6. https://www.lefigaro.fr/flash-actu/2019/02/08/97001-20190208FILWWW00343-venezuela-guaido-n-ecarte-pas-une-intervention-militaire-des-etats-unis.php