Een bericht uit Het Laatste Nieuws. De betreffende drone was een politiehelikopter. “Het was geen amateuristisch toestel”. Inderdaad. En ook geen Russisch toestel.

Volgens Wikipedia is een psychose “een stoornis of een abnormale gemoedstoestand, die meestal gepaard gaat met een of meer obsessies, met als gevolg een verlies van contact met de realiteit”. Deze definitie is perfect van toepassing op de collectieve onrust die door politici en de grote media wordt aangewakkerd na de detectie van “vrijwel zeker Russische” drones in het luchtruim van België en andere Europese landen.

De media en de machthebbers die zij dienen, lijken bewust enkele fundamentele vragen te negeren met betrekking tot deze “epidemie” van drones die meestal 's nachts worden waargenomen boven gevoelige locaties (luchthavens, kerncentrales, militaire bases...) in minstens tien Europese landen.

Ten eerste is het vrijwel onmogelijk dat deze drones afkomstig zijn uit en bestuurd worden vanuit Rusland. De enige onbemande toestellen die in theorie een dergelijke reis van Rusland naar West-Europa zouden kunnen maken, zijn namelijk van het type MALE of HALE¹, grote drones (enkele meters lang, met een nog grotere spanwijdte) die op grote of gemiddelde hoogte vliegen, wat niet overeenkomt met wat er in het Belgische, Deense of Noorse luchtruim is waargenomen. De bekendste van deze toestellen, die alleen in het arsenaal van enkele grootmachten aanwezig zijn en bedoeld zijn voor verkenning of aanvallen, zijn de Amerikaanse MQ-1 Predator en MQ-9 Reaper, de Israëlische Hermes 900 en de Turkse Bayraktar TB2. Ook Rusland beschikt over dergelijke toestellen, namelijk de serie Kronstadt Orion, waarvan de versie Orion-E een actieradius zou hebben van 1440 km bij een lengte van 8 m en een spanwijdte van 16 m².

Overigens heeft Oekraïne onlangs de langste drone-aanval ooit uitgevoerd. In augustus 2025 zou een drone een Russisch radarstation in de regio Orsk hebben aangevallen, op 1800 km van de Oekraïense grens. Het ging echter om een kamikaze-drone en niet om een MALE of HALE die bedoeld was om terug te keren naar zijn basis en opnieuw te worden gebruikt³.

Hoewel het dus hoogst onwaarschijnlijk lijkt dat vanuit Rusland talloze kleine drones worden gelanceerd, suggereren sommige commentatoren dat ze zouden worden bestuurd vanaf Russische schepen die in de Noordzee varen, zonder ook maar enig bewijs voor deze hypothese te leveren. Evenzo is het denkbaar dat Moskou gebruikmaakt van agenten die in de door deze vluchten getroffen landen zijn gestationeerd, net zoals de Oekraïense diensten Russische burgers hebben betaald om aanslagen te plegen, met name met drones, op Russisch grondgebied.

De enkele dronepiloten die tot nu toe zijn aangehouden, hebben echter geen aanwijzingen in de richting van Rusland gegeven. In september werden twee Londenaren gearresteerd omdat ze met hun drone boven Windsor Park hadden gevlogen, terwijl Trump in het koninklijk paleis werd verwacht⁴. Vrijwel tegelijkertijd werd een drone “geneutraliseerd” boven het presidentiële paleis in Warschau en werd een jong Oekraïens-Wit-Russisch koppel gearresteerd. Een woordvoerder van de regering ontkende de vele geruchten en verklaarde dat het niet om een “grootschalige spionageactie” ging⁵. In oktober werden in Noorwegen drie Duitsers en een Chinees kortstondig vastgehouden nadat ze met hun speelgoed boven twee luchthavens in het land hadden gevlogen. De Chinees werd het land uitgezet nadat hij een boete van ongeveer 1.000 euro had moeten betalen⁶. Eveneens in oktober, maar dan in Duitsland, werd een Kroaat gearresteerd omdat hij met een drone in de buurt van de luchthaven van Frankfurt had gevlogen. De Kroatische consul benadrukte dat de veertiger “geen Russische spion” was⁷.

28.000 ongeoorloofde dronevluchten in 2024 in België!

Er werd nauwelijks aandacht besteed aan deze onbeschofte piloten toen vaststond dat ze niets met Rusland te maken hadden. En er werd nog minder aandacht besteed aan het feit dat dronevluchten een steeds vaker voorkomend fenomeen zijn geworden, terwijl hun prestaties omgekeerd evenredig met hun aankoopprijs toenemen.

Zo heeft de “drones”-afdeling van Skeyes, het Belgische overheidsbedrijf dat verantwoordelijk is voor de luchtverkeersleiding, in 2024 31.000 dronevluchten boven gevoelige zones van het Belgische grondgebied gedetecteerd, waarvan 90 % niet was toegestaan. Alleen al boven de luchthaven van Brussel zouden dagelijks ongeveer dertig drones worden gedetecteerd⁸. Toch heeft niemand vorig jaar ook maar één van deze ongeoorloofde vluchten toegeschreven aan Rusland of een andere vijandige macht.

Het lijdt echter weinig twijfel dat, gezien de toenemende populariteit van drones, de kans dat er over gevoelige zones wordt gevlogen alleen maar groter wordt. Bovendien zal de media- en politieke aandacht voor deze vluchten veel amateurs alleen maar aanmoedigen om hun hobby uit te oefenen boven zones waar hun toestellen het meest opvallen. Het is overigens niet de eerste keer dat drones een dergelijke collectieve psychose veroorzaken. Soortgelijke verschijnselen hebben zich de afgelopen jaren al voorgedaan in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, zonder dat Moskou werd beschuldigd van “hybride oorlogsvoering”⁹. In veel gevallen waren de vliegende lichten die in het donker werden waargenomen geen drones. Hetzelfde geldt voor België, waar zogenaamde “Russische drones” die door paniekerige burgers werden gefilmd, in werkelijkheid vrachtvliegtuigen of politiehelikopters waren¹⁰.

1. HALE : « High Altitude Long Endurance », MALE : « Medium Altitude Long Endurance » 
2. « Kronshtadt Orion », Wikipedia, 13 november 2025
3. Illia Kabachynskyi, « Ukraine Holds the World Record for the Longest One-Way Drone Strike in History », United24, 8 augustus2025
4. Katie Waple, « Two arrested for flying drones in restricted airspace », BBC, 16 september 2025
5. « Suspects accused of flying drone over Polish presidential palace are Belarusian and Ukrainian », AP, 16 september 2025
6. « Three Germans get detained in Norway after launching drone », Middle East North Africa Financial Network (MENAFN), 6 october 2025
7. Florian Dörr, « Drohnensichtung auch am Flughafen Frankfurt – Festnahme von Piloten », Frankfurter Rundschau, 4 october 2025 ; « Konzul dao nove detalje o Hrvatu koji je upravljao dronom nad aerodromom Frankfurt », Index, 4 october 2025
8. Nicolas Baudoux en Thomas Roelens, « En Belgique, 90% des vols de drones détectés en 2024 étaient non autorisés », L'Echo, 30 september 2025
9. Fred, « La psychose des drones aux États-Unis, le syndrome Gatwick et Trump », Helicomicro, 20 december 2024
10. Grégoire Ryckmans, « Ces "images de drones survolant l’aéroport de Bruxelles" montraient en réalité un hélicoptère de la police », RTBF, 20 november 2025.